nauka

TOP-10 najciekawszych wydarzeń naukowych i odkryć w 2016 r. (FOTO, WIDEO)

By Dział: Nauka i Odkrycia W popularnych | 24 grudnia 2016

Pismo „Science” opublikowało ranking 10-ciu najważniejszych wydarzeń naukowych w mijającym roku. Oto one.

1. Odkrycie fal grawitacyjnych emitowanych przez kosmiczne czarne dziury otwiera zupełnie nową erę w astronomii, ale także w fizyce. Przypomnijmy, że jak pisaliśmy wcześniej – ich istnienie stawia pod znakiem zapytania Teorię Względności Einsteina.

2. Gwałtowna epidemia wirusa Zika, który powoduje małogłowie u noworodków. Rozpoczęła się w Brazylii jeszcze w 2015 r. i rozprzestrzeniła w 2016 r. na całą Amerykę Środkową i wszystkie stany USA, oprócz Alaski.

Wirus przenoszony jest przez komary, a jego żywicielem jest człowiek. Choroba najczęściej przebiega bezobjawowo, ale dla kobiet w ciąży jest bardzo groźna – dzieci rodzą się z małogłowiem, czyli mikrocefalią. Na razie nie ma skutecznej metody leczenia, ani zapobiegania.

wirus_zika

3. Odkrycie planety Proxima Centauri b – planety pozasłonecznej typu ziemskiego, która krąży wokół najbliższej naszemu Słońcu gwiazdy Proxima Centauri. Jej masa to 1,3 masy Ziemi, co wskazuje, że jest ona skalista, ale najprawdopodobniej występuje tam także woda w stanie ciekłym, a więc może także życie.

Dotychczas potrójny układ gwiezdny Alpha Centauri był inspiracją dla takich filmów jak „Star Trek”, czy „Awatar”. Teraz może się okazać, że nie było to tylko science fiction. Na razie jednak najszybszy pojazd kosmiczny, jakim dysponuje człowiek – sonda New Horizons, którą wysłano w stronę Plutona, potrzebowałaby 80 tys. lat, żeby dotrzeć na Proximę b.

proxima_b

4. Pierwsze dziecko urodzone z trójki rodziców – matki, ojca i dawczyni komórki jajowej. Przyszło na świat w Meksyku w ramach eksperymentu przeprowadzonego przez lekarzy z USA. Chłopiec jest zdrowy i ma DNA od całej trójki.

Wielka Brytania zalegalizowała już „potrójne rodzicielstwo” – ma ono pomóc kobietom z wadą genetyczną w mitochondriach wchodzących w skład komórki jajowej. Dzięki zabiegowi in vitro wadliwa część komórki będzie zamieniana na zdrową, pobraną od innej kobiety.

Osoby z chorobami genetycznymi będą więc mogły mieć zdrowe dzieci. Przeciwnicy tej metody mówią jednak, że jest to „wstęp do projektowania dzieci”.

dziecko_3_rodzicow

5. Rekordowe topnienie lodu arktycznego, które nastąpiło tego lata, otwiera nowe możliwości podróży morskich arktycznymi korytarzami. Przypomnijmy, że w tym roku lód arktyczny skurczył się do powierzchni 4,14 mln km2, w sytuacji kiedy np. średnia powierzchnia z lat 1981–2010 wynosiła 6,22 mln km2.

Nie pozostanie to, oczywiście, bez wpływu na miejscową faunę, ale jest i dobra strona topnienia lodu: uczeni obliczają, że dzięki trasie na skróty przez arktyczne korytarze podróż morska z Europy do Azji skróci się w połowie XXI w. aż o 10 dni. Już w tym roku luksusowy statek „Crystal Serenity” oferował pasażerom arktyczną podróż z Alaski do Nowego Jorku.

Z kolei na Antarktydzie wydarzeniem roku jest z pewnością odłupywanie się od niej gigantycznego lodowca, który lada chwila może runąć do oceanu, podnosząc poziom wód na całej Ziemi.

arktyka

6. Szczegółowe badania DNA wśród 148 populacji pozwoliły stwierdzić, że większość obecnych nie-Afrykanów odziedziczyła geny od ludzi, którzy opuścili Afrykę w ramach jednej fali, która trwała od 75 tys. do 50 tys. lat temu. Potem rozszerzające się pustynie zablokowały możliwość masowej migracji.

Ówcześni „imigranci” krzyżowali się m.in. z neandertalczykami na Bliskim Wschodzie, do Europy północnej dotarli ok. 45 tys. lat temu, do Azji północnej – 20 tys. lat temu, a potem – przez Alaskę – do obu Ameryk – 15 tys. lat temu.

migracja_z_afryki

7. Stworzono najmniejszą na świecie sztuczną komórkę złożoną z zaledwie 473 genów, bijąc dotychczasowy rekord o 52 geny. Nową bakterię nazwano JCVI-syn3.0 i posiada ona jedynie geny niezbędne do życia. Dla laika zabawny wyda się zapewne fakt, że pomimo stworzenia tej komórki uczeni i tak nie wiedzą do czego konkretnie służy 1/3 jej genów.

Dla genetyki ma to jednak znaczenie przełomowe – nowa komórka posłuży jako eksperymentalna baza do produkcji leków, nowoczesnych środków chemicznych, czy rolniczych.

syntetyczny_genom

8. Uczeni są niemal o krok od stworzenia skutecznego leku na chorobę Alzheimera. Nowy lek o nazwie Aducanumab „wymiata” z mózgu odkładające się w nim tzw. blaszki amyloidowe, które powodują zaburzenia pamięci i koncentracji oraz umiejętność planowania.

W czasie testów okazało się, że lek ten znacznie poprawia także funkcjonowanie mózgu. „Musimy jeszcze raz to potwierdzić. Jeśli uzyskamy to potwierdzenie, to chyba będziemy mieli lek, który zmieni leczenie choroby Alzheimera” – mówi dr Alfred Sandrock z firmy „Biogen”.

Przypomnijmy, że choroba ta dotyka głównie osoby w podeszłym wieku. W Polsce cierpi na nią ponad 200 tys. ludzi.

lek_na_alzheimera

9. Groźna dziura ozonowa nad Antarktydą zaczęła się w 2016 r. zmniejszać dzięki współpracy międzynarodowej i wdrożeniu nowych technologii. Właściwie okazało się, że dziura zmniejsza się już od 2000 r., ale uczeni z Massachusetts Institute of Technology byli w stanie to potwierdzić dopiero teraz.

Przez 16 lat powierzchnia dziury ozonowej zmniejszyła się o 4,5 mln km2, czyli 15-krotność powierzchni Polski. Przypomnijmy, że ozon w stratosferze chroni nas przed nadmiarem promieniowania ultrafioletowego wysyłanego na Ziemię przez Słońce. Niektóre rodzaje tego promieniowania są szkodliwe dla organizmów – mogą powodować oparzenia, a przede wszystkim nowotwory.

10. Przełom w budowaniu sztucznej inteligencji, zdolnej do samodzielnego uczenia się. Program komputerowy AlphaGo ograł 4:1 światowego mistrza gry w Go, znanej z niewyobrażalnie dużej liczbie kombinacji. Wywołało to szok w środowisku miłośników tej dyscypliny.

„Rozwój sztucznej inteligencji nastąpił o wiele szybciej niż ludzie się spodziewali. Jeszcze rok temu twierdzono, że aby osiągnąć taki poziom potrzeba co najmniej 10 lat” – przyznaje informatyk Stuart Russell z Uniwersytetu Kalifornijskiego.

alphago

Więcej o błyskawicznym rozwoju sztucznej inteligencji możesz przeczytać w artykule Neuronowy komputer Deep Mind już nie potrzebuje ludzi! Sam siebie rozwija.

Ze swojej strony do największych wydarzeń naukowych 2016 r. chętnie dorzucilibyśmy jeszcze kilka. Przede wszystkim zbudowanie i przetestowanie w praktyce silnika rakietowego EmDrive, który nie potrzebuje paliwa rakietowego i działa wbrew III zasadzie dynamiki Newtona: Wynalazek wszechczasów działa! Chiny testują już na orbicie silnik sprzeczny z prawem Newtona.

Rewolucyjnym wydarzeniem w genetyce było z pewnością stworzenie krzemowych form życia oraz badania nad przedłużaniem życia: Krok ku nieśmiertelności? Usunięcie tego genu przedłuża życie o 60 proc.

Z kolei w astronomii nie możemy pominąć przełomowego odkrycia, że galaktyk jest 20 razy więcej niż dotychczas sądziła ludzkość, a z wydarzeń technologicznych – uruchomienie przez Chiny wielkiego „Oka Nieba”, które ma wykryć obcą cywilizację.

Za najbardziej kontrowersyjne wydarzenie naukowe roku można chyba uznać stwierdzenie, że z prawdopodobieństwem od 20 do 50 proc. ludzkość żyje już w Matrixie, zaś za wydarzenia najbardziej sympatyczne – ukraińską operację z bawołami wodnymi i doświadczenie psychologów, którzy udowodnili, że małpy wiedzą, iż ludzie się mylą.

Powyższy ranking jest, oczywiście, subiektywny. W naszym dziale Nauka i Odkrycia znajdziecie znacznie więcej informacji o najnowszych wynalazkach, technologiach i przełomowych dokonaniach uczonych, które mogą wkrótce zmienić nasz świat.

Reporters.pl

Powiązane artykuły

Podziel się z innymi: